Türkiye, iş kazalarının çok
görüldüğü ülkelerden biri.
Giderek artan endüstrileşme ile
birlikte özellikle şiddetli el
yaralanmalarına daha sık
rastlanıyor. Bu yaralanmaların
başında gelen uzuv kopmasında,
tedavinin başarıyla
gerçekleşebilmesi için zamanında
ve doğru ilk müdahale şart.
Duyması bile hoş olmasa da
ülkemizde iş kazalarının ve buna
bağlı olarak uzuv kopmalarının
sık yaşandığı bir gerçek.
Kazalara bağlı uzuv kopmaların
görülme sıklığı artmasına karşın
el cerrahisindeki gelişmeler ise
umut veriyor. Uzuvların yerine
dikilmesi ameliyatlarına,
replantasyon adı veriliyor. Bu
ameliyatlar çok zor
ameliyatların başında geliyor.
Kopmanın seviye ve tipi;
hastanın yaşı, işi, tıbbi
özgeçmişi, ve çeşitli risk
faktörleri başarının oranını
belirliyor.
Muntazam kesi tarzındaki
kopmalar daha kolay yerine
dikilebilir, ezilmiş ve sıyrılma
yaralanmalarında kopan parçanın
kurtarılması zordur. Sinir
iyileşmesi çocuklarda daha iyi
olduğu için onlarda fonksiyonel
sonuçlar da daha iyidir.
Tecrübeler, el bileği ve
parmaklar gibi uç bölgelerdeki
kopmalar yerine dikildiğinde
iyileşmenin daha iyi olduğunu
göstermiştir. El fonksiyonundaki
önemi nedeniyle başparmak
kopmalarında yerine dikme daima
denenmelidir. Birkaç parmağın
birden kopması halinde de yerine
dikme yoluna gidilmelidir. Tek
parmak kopmaları ve yüzük
sıyrılmasına bağlı
yaralanmalarda ise yerine dikme
denenmez. Bu tarz kopmalarda
dikilen parmak yaşasa bile
fonksiyon mükemmel olmaz. Yerine
dikmeye girişmeden önce, işe
yarar bir fonksiyon kazanabilmek
için, aylar süren bir fizik
tedavi ve rehabilitasyonun
gerekli olacağı hastaya
anlatılmalıdır.
Hastaneye Erken
Ulaşmak Gerekiyor
Uzuv dikilmesinde başarılı olunabilmesi için kopan uzvun
zamanında ve doğru bir şekilde hastaneye yetiştirilmesi
gerekiyor. Cerrahinin başarısını ciddi olarak etkilediği
için kopmuş parçanın hastaneye gönderilme şekli büyük
önem taşıyor.
Kopmuş parça temiz su ile yıkanır, ıslak temiz bir bezle
sarılı, ve su geçirmez bir torbaya konulur. Bu torba buz
üzerine yerleştirilerek hastayla birlikte hastaneye
yollanır. Kas dokusu oksijensizliğe en az dayanabilen
dokudur ve bu yüzden kopma seviyesi vücuda ne kadar
yakınsa, yerine dikme öncesinde geçmesine izin
verilebilecek süre de o kadar azdır. Uygun koruma ve
soğutma ile vücuda yakın kopmalarda 8 saatlik bekleme
süresi kabul edilebilir, parmaklarda ise bu süre 12 saat
ve daha fazla olabilir.
EL Yaralanmalarında Önemli Kurallar
· Kanama baskılı sargı ile durdurulmalıdır
· Yüzük kol saatı vs. gibi aksesuarlar çıkarılır
· Yaraya steril pansuman yapılır.
· İlaç konulmaz.
· El uygun pozisyonda (eklemleri aşırı bükmeden)
belirlenir.
· El kalp seviyesinde tutulur.
· Kopan parmak el veya kol uygun biçimde soğutularak el
ve üst ekstremite merkezine nakledilir.
KOL Yaralanmalarında Önemli Kurallar
· Yaraya veya kopan dokunun yara yüzeyine mikrop
giderici sıvı (alkol, iyotlu solüsyonlar, tentürdiyot)
sürülmemeli, bu solüsyonlarla yara yıkanmamalıdır.
· Kola lastik veya ip ile boğma işlemi yapılmamalıdır.
· Yara, kanasa bile, pens veya dikiş materyali ile
tutulmamalıdır. Küçük de olsa cerrahi müdahale
uygulanmamalıdır.
· Kanamanın durdurulması yalnızca temiz bez veya benzeri
maddelerle baskılı bandaj ve kolun yukarı kaldırılması
ile sağlanmalıdır.
· Kopmuş parça serum ile nemlendirilmiş gazlı bez veya
temiz havlu ile sarılmalı, delik olmayan temiz naylon
torbaya konulmalı, ağzı sıkıca bağlanmalı ve içinde buz
bulunan kutuda nakledilmelidir. Kutu içinde, kopan parça
buz ile doğrudan temas etmemelidir.
EMC
Özel Sağlık Hizmetleri Kasap
Sok. Altınay İş Merkezi No:10 Kat:4
Esentepe İstanbul Tel: 444 1
362
