|
GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ |
|
İlkyardım nedir?
Herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren bir
durumda, sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya
kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun kötüye
gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde, tıbbi
araç gereç aranmaksızın, mevcut araç ve gereçlerle
yapılan ilaçsız uygulamalardır.
Acil tedavi nedir?
Acil tedavi ünitelerinde, hasta/yaralılara doktor ve
sağlık personeli tarafından yapılan tıbbi
müdahalelerdir.
İlkyardımcı kimdir?
İlkyardım tanımında belirtilen amaç doğrultusunda
hasta veya yaralıya tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut
araç gereçlerle, ilaçsız uygulamaları yapan eğitim almış
kişi ya da kişilerdir.
İlkyardım ve acil tedavi arasındaki fark nedir?
Acil tedavi bu konuda ehliyetli kişilerce gerekli
donanımla yapılan müdahale olmasına karşın, ilkyardım bu
konuda eğitim almış herkesin olayın olduğu yerde
bulabildiği malzemeleri kullanarak yaptığı hayat
kurtarıcı müdahaledir.
İlkyardımın öncelikli amaçları nelerdir?
 |
Hayati
tehlikeyi ortadan kaldırmak, |
|
|
Yaşamsal fonksiyonların
sürdürülmesini sağlamak, |
|
|
Hasta/yaralının durumunun.
kötüleşmesini önlemek, |
|
|
İyileşmeyi kolaylaştırmak. |
İlkyardımın temel uygulamaları nelerdir?
İlkyardım temel uygulamaları Koruma,
Bildirme, Kurtarma (KBK) olarak ifade
edilir.
Koruma:
Kaza sonuçlarının ağırlaşmasını önlemek
için olay yerinin değerlendirilmesini
kapsar. En önemli işlem olay yerinde
oluşabilecek tehlikeleri belirleyerek
güvenli bir çevre oluşturmaktır. |
Bildirme:
Olay / kaza mümkün olduğu kadar hızlı bir şekilde telefon
veya diğer kişiler aracılığı ile gerekli yardım kuruluşlarına
bildirilmelidir. Türkiye'de ilkyardım gerektiren her durumda
telefon iletişimleri, 112 acil telefon numarası üzerinden
gerçekleştirilir.
Kurtarma (Müdahale):
Olay yerinde hasta / yaralılara müdahale hızlı ancak sakin
bir şekilde yapılmalıdır.
112’nin aranması sırasında nelere dikkat edilmelidir?
|
|
Sakin
olunmalı yada sakin olan bir kişinin
araması sağlanmalıdır. |
|
|
112
merkezi tarafından sorulan sorulara
net bir şekilde cevap verilmelidir; |
|
|
Kesin
yer ve adres bilgileri verilirken,
olayın olduğu yere yakın bir
caddenin yada çok bilinen bir yerin
adı verilmelidir, |
|
|
Kimin,
hangi numaradan aradığı
bildirilmelidir, |
|
|
Hasta/yaralı(lar)ın adı ve olayın
tanımı yapılmalıdır, |
|
|
Hasta/yaralı sayısı ve durumu
bildirilmelidir, |
|
|
Eğer
herhangi bir ilkyardım uygulaması
yapıldıysa nasıl bir yardım
verildiği belirtilmelidir, |
|
|
112
hattında bilgi alan kişi, gerekli
olan tüm bilgileri aldığını
söyleyinceye kadar telefon
kapatılmamalıdır. |
İlkyardımcının
müdahale ile ilgili yapması gerekenler nelerdir?
|
|
Hasta
/ yaralıların durumunu
değerlendirmek (ABC) ve öncelikli
müdahale edilecekleri belirlemek |
|
|
Hasta/yaralının korku ve
endişelerini gidermek |
|
|
Hasta/yaralıya müdahalede yardımcı
olacak kişileri organize etmek |
|
|
Hasta/yaralının durumunun
ağırlaşmasını önlemek için kendi
kişisel olanakları ile gerekli
müdahalelerde bulunmak |
|
|
Kırıklara yerinde müdahale etmek |
|
|
Hasta/yaralıyı sıcak tutmak |
|
|
Hasta/yaralının yarasını görmesine
izin vermemek |
|
|
Hasta/yaralıyı hareket ettirmeden
müdahale yapmak |
|
|
Hasta/yaralının en uygun yöntemlerle
en yakın sağlık kuruluşuna sevkini
sağlamak (112) (Ancak, ağır
hasta/yaralı bir kişi hayati
tehlikede olmadığı sürece asla
yerinden kıpırdatılmamalıdır.) |
İlkyardımcının özellikleri nasıl olmalıdır?
Olay yeri genellikle insanların telaşlı ve
heyecanlı oldukları ortamlardır. Bu durumda
ilkyardımcı sakin ve kararlı bir şekilde
olayın sorumluluğunu alarak gerekli
müdahaleleri doğru olarak yapmalıdır. Bunun
için bir ilkyardımcıda aşağıdaki
özelliklerin olması gerekmektedir:
|
|
İnsan
vücudu ile ilgili temel bilgilere
sahip olmak, |
|
|
Önce
kendi can güvenliğini korumak, |
|
|
Sakin,
kendine güvenli ve pratik olmak, |
|
|
Eldeki
olanakları değerlendirebilmek, |
|
|
Olayı
anında ve doğru olarak haber vermek
(112’yi aramak), |
|
|
Çevredeki kişileri organize
edebilmek ve onlardan
yararlanabilmek, |
|
|
İyi
bir iletişim becerisine sahip olmak. |
Hayat
kurtarma zinciri nedir?
Hayat kurtarma zinciri 4 halkadan oluşur.
Son iki halka ileri yaşam desteğine aittir
ve ilkyardımcının görevi değildir.
1.Halka - Sağlık kuruluşuna haber verme
2.Halka - Olay yerinde yapılan Temel Yaşam
Desteği
3.Halka - Ambulans ekiplerince yapılan
müdahaleler
4.Halka - Hastane acil servisleridir
İlkyardımın ABC'si nedir?
Bilinç kontrol edilmeli, bilinç kapalı
ise aşağıdakiler hızla değerlendirilmelidir:
A. Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi
B. Solunumun değerlendirilmesi (
Bak-Dinle-Hisset)
C. Kan dolaşımın sağlanması (Kalp masajının
yapılması)
|
|
|
