|
Vücutta baskı uygulanacak noktalar
nelerdir?
Ataradamar kanamalarında kan
basınç ile fışkırır tarzda olur. Bu
nedenle, kısa zamanda çok kan
kaybedilir. Bu tür kanamalarda asıl
yapılması gereken, kanayan yer
üzerine veya kanayan yere yakınolan
bir üst atardamar bölgesine baskı
uygulanmasıdır. Vücutta bu amaç için
belirlenmiş baskı noktaları
şunlardır:
1-Boyun : Boyun atardamarı
(şah damarı) baskı yeri
2-Köprücük kemiği üzeri : Kol
atardamarı baskı yeri
3-Koltukaltı : Kol atardamarı
baskı yeri
4-Kolun üst bölümü : Kol
atardamarı baskı yeri
5-Kasık : Bacak atardamarı
baskı yeri
6-Uyluk : Bacak atardamarı
baskı yeri
Kanamalarda üçgen bandaj
uygulaması nasıl yapılmalıdır?
Üçgen bandaj, vücudun değişik
bölümlerinde bandaj ve/veya askı
olarak kullanılabilir. Üçgen bezin
tepesi tabanına doğru getirilip
yerleştirilir, sonra bir yada iki
kez daha bunun üzerine
katlanarakistenilen genişlikte bir
sargı bezi elde edilmiş olur.
Elde üçgen bandaj uygulama:
Parmaklar, üçgenin tepesine gelecek
şekilde el üçgen sargının üzerine
yerleştirilir. Üçgenin tepesi bileğe
doğru katlanır. Elin sırtında,
üçgenin uçları karşı karşıya
getirilir ve çaprazlanır, bilek
seviyesinde düğümlenir.
Ayağa üçgen bandaj uygulama:
Ayak, üçgenin üzerine düz
olarak, parmaklar üçgenin tepesine
bakacak şekilde yerleştirilir. Üçgen
bandajın tepesini ayağın üzerinde
çaprazlayacak şekilde öne doğru
getirilir. İki ucu ayak bileği
etrafında düğümlenir.
Dize üçgen bandaj uygulama:
Üçgenin tabanı dizin 3-4 parmak
altında ve ucu dizin üzerine gelecek
şekilde yerleştirilir. Dizin
arkasından uçları çaprazlanır, dizin
üstünde uçları düğümlenir.
Göğüse üçgen bandaj uygulama:
Üçgenin tepesi omuza
yerleştirilir ve tabanı göğsü
saracak şekilde sırtta düğümlenir.
Bu düğüm ile üçgenin tepesi, bir
başka bez kullanılarak birbirine
yaklaştırılarak bağlanır.
Kalçaya üçgen bandaj uygulama:
Üçgenin tabanı uyluğun alt
kısmının etrafında düğümlenir,
tepesi ise belin etrafını saran bir
kemer yada beze bağlanır.
Hangi durumlarda turnike
uygulanmalıdır?
Bugün için turnike başlıca 3
durumda uygulanmaktadır,bunlar:
-
Çok sayıda yaralının
bulunduğu bir ortamda
tek ilkyardımcı varsa
(kanamayı durdurmak ve
daha sonra da diğer
yaralılarla
ilgilenebilmek için)
-
Yaralı güç koşullarda
bir yere
taşınacaksa,(engebeli
uzun bir yola
gidilecekse)
-
Uzuv kopması varsa baskı
noktasından yapılan bası
etkisiz ise turnike
uygulanabilir,bunların
dışında kesinlikle
uygulanmaz.
|
1.
Bası noktasına bir elle baskı
uygulamaya devam etme
2. Bir eline geniş,kuvvetli ve
esnemeyen bir materyal alma
3. Şeridi yarı uzunluğunda katlama,
uzuv etrafına sarma
4. Bir ucu halkadan geçirip çekme ve
iki ucu bir araya getirme
5. Bası noktasında basıncı kaldırma
ve kanamayı tamamen durduracak
yeterlikte sıkı bir bağ atma
6.
Sert cismi uzva dik konuma getirerek
sargıyı çözülmeyecek şekilde tespit
etme
7. Hasta/yaralının elbisesinin
üzerinde, hasta/yaralının adı ve
turnikenin uygulandığı zaman (saat
ve dakika) yazılı bir kart iğneleme
8. Çok sayıda yaralı olduğunda,
yaralının alnına rujla veya sabit
kalemle ”turnike” veya “ T ” harfini
yazma
9. Hasta/yaralının pansuman ve
turnike görülecek şekilde battaniye
ile sarma
10.Turnikeyi 15-20 dakika
aralıklarla gevşetme, sonra tekrar
sıkma
Turnike uygulamasında dikkat
edilecek hususlar neler olmalıdır?
-
Turnike uygulamasında
kullanılacak
malzemelerin genişliği
en az 8-10 cm olmalıdır.
-
Turnike uygulamasında
ip, tel gibi kesici
malzemeler
kullanılmamalıdır.
-
Turnikeyi sıkmak için
tahta parçası, kalem
gibi malzemeler
kullanılabilir.
-
Turnike kanama duruncaya
kadar sıkılır, kanama
durduktan sonra daha
fazla sıkılmaz.
-
Turnike uygulanan
bölgenin üzerine hiçbir
şey örtülmez.
-
Turnike uygulamasının
yapıldığı saat bir
kağıda yazılmalı ve
yaralının üzerine
asılmalıdır.
-
Uzun süreli
kanamalardaki turnike
uygulamalarında, kanayan
bölgeye göre 15-20
dakikada bir turnike
gevşetilmelidir.
Uzuv kopmalarında turnike
nasıl uygulanır?
1.Hasta/yaralıyı sırt üstü
yatırma
2.Hasta/yaralının
bacaklarını 30 cm kadar
yükseltme
3.Kanamayı durdurmak için
kanayan yere veya baskı
noktalarına bası uygulama.
Bu önlemlerle kanama kontrol
edilemiyorsa turnike
uygulama
4.Kopan parçayı temiz su
geçirmez ağzı kapalı bir
plastik torbaya yerleştirme
5.Kopan parçanın konduğu
torbayı buz içeren ikinci
bir torbanın içine koyma
6.Torbayı temiz bir bez ile
sarıp hasta/yaralı ile aynı
vasıtaya koyma,üzerine adı
ve soyadını yazma
7.Tıbbi birimleri haberdar
etme (112)
-
Turnike, kol ve uyluk
gibi tek kemikli
bölgelere uygulanır,
ancak önkol ve bacağa el
ve ayağın beslenmesini
bozabileceği için
uygulanmaz. Uzuv kopması
durumlarında, önkol ve
bacağa da turnike
uygulanabilir.
-
Torbanın üzerine kopan
uzuv parçasının sahibine
ait kimlik bilgileri
kaydedilir ve yaralı ile
aynı araca konarak en
çok 6 saat içerisinde
sağlık kuruşuna sevki
sağlanır.
|
İç
kanamalarda ilkyardım:
İç kanamalar, şiddetli travma,
darbe, kırık, silahla yaralanma
nedeniyle oluşabilir. Hasta/yaralıda
şok belirtileri vardır. İç kanama
şüphesi olanlarda aşağıdaki
uygulamalar yapılmalıdır.
-
Hasta/yaralının bilinci
ve ABC si
değerlendirilir,
-
Üzeri örtülerek ayakları
30 cm yukarı kaldırılır,
-
Tıbbi yardım istenir
(112),
-
Asla yiyecek ve içecek
verilmez,
-
Hareket ettirilmez
(özellikle kırık varsa),
-
Yaşamsal bulguları
incelenir,
-
Sağlık kuruluşuna sevki
sağlanır.
|
Doğal deliklerden çıkan kanamalarda
ilkyardım:
Burun kanaması:
-
Hasta/yaralı
sakinleştirilir,
endişeleri giderilir,
-
Oturtulur,
-
Başı hafifçe öne eğilir,
-
Burun kanatları 5 dakika
süre ile sıkılır,
-
Uzman bir doktora
gitmesi sağlanır.
|
Kulak kanaması:
-
Hasta/yaralı
sakinleştirilir,
endişeleri giderilir,
-
Kanama hafifse kulak
temiz bir bezle
temizlenir,
-
Kanama ciddi ise, kulağı
tıkamadan temiz bezlerle
kapanır,
-
Bilinci yerinde ise
hareket ettirmeden sırt
üstü yatırılır,
bilinçsiz ise kanayan
kulak üzerine yan
yatırılır,
-
Kulak kanaması, kan
kusma, anüs, üreme
organlarından gelen
kanamalarda hasta/yaralı
kanama örnekleri ile
uzman bir doktora sevk
edilir.
|
Şok
nedir?
Kalp-damar sisteminin yaşamsal
organlara uygun oranda kanlanma
yapamaması nedeniyle ortaya çıkan ve
tansiyon düşüklüğü ile seyreden bir
akut dolaşım yetmezliğidir.
Kaç çeşit şok vardır?
Nedenlerine göre 4 çeşit şok
vardır:
-
Kardiyojenik şok
-
Hipovolemik şok
-
Toksik şok .
-
Anaflaktik şok
|
Şok
belirtileri nelerdir?
-
Kan basıncında düşme
-
Hızlı ve zayıf nabız
-
Hızlı ve yüzeyel solunum
-
Ciltte soğukluk,
solukluk ve nemlilik
-
Endişe, huzursuzluk
-
Baş dönmesi,
-
Dudak çevresinde
solukluk ya da morarma
-
Susuzluk hissi
-
Bilinç seviyesinde
azalma
|
Şokta ilkyardım uygulamaları
nelerdir?
-
Kendinin ve çevrenin
güvenliği sağlanır,
-
Hava yolunun açıklığı
sağlanır,
-
Hasta/yaralının mümkün
olduğunca temiz hava
soluması sağlanır,
-
Varsa kanama hemen
durdurulur,
-
Şok pozisyonu verilir,
-
Hasta/yaralı sıcak
tutulur,
-
Hareket ettirilmez,
-
Hızlı bir şekilde sağlık
kuruluşuna sevki
sağlanır (112),
-
Hasta/yaralının endişe
ve korkuları giderilerek
psikolojik destek
sağlanır.
|
Şok
pozisyonu nasıl verilir?
-
Hasta/yaralı düz olarak
sırt üstü yatırılır,
-
Hasta/yaralının
bacakları 30 cm kadar
yukarı kaldırılarak,
bacakların altına destek
konulur (Çarşaf,
battaniye yastık,
kıvrılmış giysi vb.),
-
Üzeri örtülerek
ısıtılır,
-
Yardım gelinceye kadar
hasta / yaralının
yanında kalınır,
-
Belli aralıklarla (2-3
dakikada bir) bir yaşam
bulguları
değerlendirilir.
|
|